12 آبان 1405|15 : 10

با اینکه صف کامیون ها در مرز بازرگان در شهریورماه کاهش یافته بود، توقف طولانی این ناوگان دوباره به وضعیت پیش از آن بازگشته است. مرز بازرگان یکی از مهم ترین گذرگاه های زمینی ایران با ترکیه و مسیر اصلی ارتباط کشور با بازارهای اروپایی است. با وجود برنامه هایی که در ماه های اخیر برای کاهش صف و افزایش ظرفیت عبور اعلام شده، این مرز همچنان با مشکل توقف و معطلی کامیون های ترانزیتی روبروست.
کاهش صف تا شهریور
سیدمصطفی اکرامی نیا، معاون دفتر ترانزیت و حمل ونقل بین المللی سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای، در اواسط شهریور گفت که سامانه مدیریت ترافیک و نوبت دهی مرزی در بازرگان راه اندازی شده است. این سامانه از 15 مردادماه 1405 فعال شد. در آن زمان حدود 5500 دستگاه کامیون در محدوده مرز حضور داشتند. پس از راه اندازی سامانه، تعداد کامیون های حاضر در مرز کاهش یافت. تا نیمه شهریور حدود 3500 دستگاه از مبدأ سفر نوبت گرفته بودند و حدود 950 دستگاه در خود مرز بودند. در 15 شهریور نیز تعداد کامیون های رسوب کرده در مرز به حدود 730 دستگاه رسید.
به گفته اکرامی نیا، با این سامانه رانندگان دیگر نیازی به مراجعه حضوری برای گرفتن نوبت ندارند و مدیریت ناوگان از مبدأ سفر انجام می شود. کامیون ها بر اساس فراخوان و زمانی که برایشان تعیین شده به سمت مرز حرکت می کنند. او همچنین گفت که پایانه های مرزی فقط به نمازخانه و برخی امکانات رفاهی نیاز دارند و رانندگان به مواد غذایی، محل استراحت مناسب و امنیت وسیله نقلیه هم نیازمندند.
افزایش دوباره توقف در مهرماه و آبان
در مقابل، پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل ونقل اتاق تهران، در 14 مهرماه از توقف حدود 4 تا 5 هزار کامیون در مرز بازرگان خبر داد و گفت همزمان حدود 3 هزار کامیون هم در مرز ریمدان متوقف هستند. او توقف هر کامیون را روزانه حدود 175 دلار هزینه برای صاحب کالا دانست و پیشنهاد کرد مراکز پسکرانه ای در محدوده پیش از مرز ایجاد شود و بخشی از عملیات گمرکی در آن ها انجام شود تا مرز به محل توقف طولانی کامیون ها تبدیل نشود.
در ابتدای آبان ماه نیز، در بازدید اعضای کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای سیاست های کلی اصل 44 مجلس از منطقه آزاد ماکو و مرز بازرگان (ششم آبان)، طولانی شدن صف ها و معطلی بیش از 35 روزه کامیون داران برای عبور از مرز ترکیه مطرح شد. یک روز بعد، وزیر اقتصاد و دبیر شورای عالی مناطق آزاد از این مرز بازدید کردند و وضعیت زیرساخت های گمرکی و مرزی، روند ورود و خروج ناوگان و موانع فرآیندهای گمرکی و مرزی را بررسی کردند.
جمع بندی
تکرار توقف کامیون ها در فاصله چند هفته و بازدید مسئولان از این گذرگاه نشان می دهد که روان سازی تردد در بازرگان هنوز نیازمند پیگیری جدی است. هزینه روزانه 175 دلاری هر کامیون نیز نشان می دهد که طولانی شدن زمان عبور می تواند هزینه زیادی به حمل ونقل کالا تحمیل کند. با وجود خوش بینی مسئولان سازمان راهداری و برنامه های اعلام شده برای کاهش توقف کامیون ها، صف در مرز بازرگان همچنان ادامه دارد؛ بخشی از این مشکل نیز به طرف ترکیه ای مرز برمی گردد.