ترخیص کالا از کجا شروع می شود؟
ترخیص کالا زمانی آغاز می شود که محموله شما به بندر، فرودگاه یا مرز زمینی ایران رسیده باشد. در واقع تفاوت اصلی واردات و ترخیص همین جاست؛ واردات مربوط به فرایند خرید و ارسال کالا است، اما ترخیص یعنی عبور دادن کالا از گمرک ایران و گرفتن مجوز ورود به کشور.
اگر برای اولین بار قصد ترخیص دارید، مهم ترین نکته این است که قبل از هر چیز از قوانین وارداتی و مدارک مورد نیاز مطلع باشید. همچنین باید بدانید که زمان ترخیص بسته به تجربه ترخیص کار، روند اداری و شرایط گمرک متفاوت است.
در ادامه مراحل اصلی ترخیص کالا از گمرک ایران را مرحله به مرحله با هم مرور می کنیم:
مراحل ترخیص کالا از گمرک
- دریافت پروفرما (پیش فاکتور)
اولین قدم گرفتن پروفرما از فروشنده خارجی است. این سند شامل جزئیات کالا، شرایط پرداخت، تعهدات طرفین و شرایط اینکوترمز است. - ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت
بدون ثبت سفارش، ترخیص امکان پذیر نیست. برای این کار کارت بازرگانی لازم است و بعد از بارگذاری پروفرما، سامانه بررسی می کند که کالای شما آزاد، غیرممنوع و واردات آن مجاز باشد. - اخذ مجوز بانکی از بانک مرکزی
برای تامین ارز و حواله پول به فروشنده باید بانک عامل شما درخواست تخصیص ارز را به بانک مرکزی ارسال کند. - حواله خرید کالا
بعد از تاییدیه بانک مرکزی، مبلغ کالا از طریق بانک عامل حواله می شود. معمولاً 35٪ مبلغ به عنوان ضمانت نزد بانک بلوکه می شود و بعد از واردات کالا آزاد خواهد شد. - حمل کالا و دریافت بارنامه
کالای خریداری شده می تواند از سه مسیر دریایی، هوایی یا زمینی وارد کشور شود. بعد از ورود، بارنامه صادر می شود. - ترخیصیه و قبض انبار
پس از ورود کالا، باید از شرکت حمل ونقل ترخیصیه (Delivery Order) بگیرید و قبض انبار هم صادر می شود. - اظهار کالا در سامانه EPL
تمامی مدارک در سامانه EPL بارگذاری می شود تا اطلاعات حمل و ثبت سفارش به هم لینک شوند. - کوتاژ Counter کردن
بعد از ثبت مدارک، یک کد اختصاصی (کوتاژ) برای محموله صادر می شود و پرونده به کارشناسان گمرک ارجاع داده می شود. - تعیین مسیر گمرکی
کالا بر اساس سوابق و نوع محموله به یکی از مسیرهای سبز (بدون بررسی)، زرد (بررسی اسناد) یا قرمز (بررسی کامل اسناد و کالا) هدایت می شود. - پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
هزینه ها به صورت آنلاین از طریق سامانه پرداخت می شود. - پرداخت 2٪ مالیات علی الحساب
این مبلغ برای جلوگیری از فرار مالیاتی کارت های بازرگانی یک بارمصرف وضع شده است. برخی شرکت های خوش حساب از آن معاف هستند. - اخذ مجوزهای لازم
بسته به نوع کالا ممکن است به مجوز استاندارد، بهداشت، قرنطینه، محیط زیست، وزارت دفاع و … نیاز باشد. - کد رهگیری بانکی (ساتا)
بانک عامل بعد از بررسی مدارک کد ساتا را صادر می کند. - صدور پروانه الکترونیکی
بعد از تایید همه مدارک، پروانه الکترونیکی به جای پروانه سبز قدیمی صادر می شود. - محاسبه هزینه انبارداری
اگر کالا در گمرک یا انبار بماند، هزینه انبارداری طبق وزن، حجم و مدت زمان محاسبه می شود. - ورود کامیون و بارگیری کالا
در سامانه EPL مشخص می کنید که کالا با چه کامیونی از گمرک خارج شود. - بررسی درب خروج
پیش از خروج نهایی، کالا بار دیگر توسط دایره درب خروج بررسی می شود. - خروج کالا و تحویل به انبار مقصد
در نهایت کالا از گمرک خارج شده و به انبار مقصد تحویل می گردد. این مرحله نیز در سامانه EPL ثبت و قابل پیگیری است.
هزینه های اصلی ترخیص کالا
هزینه ترخیص بسته به نوع کالا و شرایط متفاوت است، اما مهم ترین بخش ها شامل موارد زیر می شود:
- حقوق گمرکی و سود بازرگانی (طبق کتاب تعرفه)
- هزینه مجوزها
- هزینه تخلیه و بارگیری
- بیمه (0/5 درصد ارزش کالا)
- انبارداری
تجربه و مهارت ترخیص کار می تواند نقش مهمی در کاهش هزینه ها و زمان داشته باشد.
مدارک لازم برای ترخیص کالا
- پروفرما و فاکتور
- بارنامه
- قبض انبار
- ترخیصیه
- ثبت سفارش
- بیمه نامه
- گواهی مبدأ
- پکینگ لیست
- گواهی بازرسی
- کاتالوگ یا بروشور (در صورت نیاز)
- سایر مجوزهای مرتبط با نوع کالا